Ingangsniveau
Algemeen fysiotherapeut. Basiskennis van patiëntgerichte communicatie wordt verondersteld.
Doelgroep
Fysiotherapeuten die hun vaardigheden op het gebied van samen beslissen willen versterken en toepassen binnen de dagelijkse praktijk.
Samenvatting
Samen beslissen is een essentieel onderdeel van persoonsgerichte zorg en draagt bij aan behandelkeuzes die aansluiten bij de voorkeuren, doelen en omstandigheden van de patiënt. Van fysiotherapeuten wordt verwacht dat zij patiënten actief betrekken bij beslissingen over diagnostiek, behandeling en begeleiding.
In deze e-learning leren deelnemers hoe zij samen beslissen kunnen toepassen binnen de fysiotherapeutische praktijk. De deelnemer maakt kennis met de theoretische achtergronden van samen beslissen en leert werken met het Option-5 model als hulpmiddel voor het analyseren en verbeteren van besluitvormingsgesprekken.
Aan de hand van een realistische praktijkcasus analyseert de deelnemer verschillende onderdelen van het besluitvormingsproces. Reflectieopdrachten stimuleren de vertaalslag naar de eigen beroepspraktijk. De scholing wordt afgesloten met een kennistoets.
Onderbouwing
Samen beslissen (shared decision making) wordt beschouwd als een essentieel onderdeel van persoonsgerichte zorg en is opgenomen in diverse nationale en internationale kwaliteitskaders voor goede zorgverlening [1-3]. Binnen de fysiotherapie ondersteunt samen beslissen het gezamenlijk formuleren van behandelkeuzes die aansluiten bij de voorkeuren, doelen, waarden en persoonlijke omstandigheden van de patiënt. Hierdoor wordt niet alleen de betrokkenheid van patiënten vergroot, maar neemt ook de kans toe dat behandelkeuzes beter aansluiten bij wat voor de patiënt belangrijk is [4].
Ondanks de brede consensus over het belang van samen beslissen blijkt de implementatie in de dagelijkse praktijk uitdagend. Onderzoek laat zien dat zorgprofessionals hun vaardigheden op het gebied van samen beslissen regelmatig overschatten wanneer zelfrapportages worden vergeleken met objectieve observatiemethoden [5,6]. Instrumenten zoals Observer OPTION-5 maken inzichtelijk dat er vaak ruimte bestaat voor verbetering in het expliciteren van keuzemogelijkheden, het verkennen van patiëntvoorkeuren en het gezamenlijk nemen van behandelbeslissingen [5].
Ook binnen de fysiotherapie zijn aanwijzingen gevonden dat patiëntgerichte communicatie en gezamenlijke besluitvorming nog verder kunnen worden versterkt. Marcellis et al. toonden aan dat fysiotherapeuten hun patiëntgericht handelen systematisch hoger beoordelen dan patiënten zelf ervaren [7]. In het proefschrift You Never Walk Alone wordt eveneens geconcludeerd dat er binnen de fysiotherapie aanzienlijke mogelijkheden bestaan om patiëntgerichte communicatie en gezamenlijke besluitvorming verder te ontwikkelen [8]. Daarnaast laat recent onderzoek van Hoogeboom en collega’s zien dat fysiotherapeuten patiëntenperspectieven nog onvoldoende integreren in besluitvormingsprocessen en dat verdere ontwikkeling van gezamenlijke besluitvorming wenselijk is [9].
Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak van gerichte scholing op het gebied van samen beslissen. De huidige e-learning ondersteunt fysiotherapeuten bij het herkennen, analyseren en verbeteren van besluitvormingsgesprekken in de dagelijkse praktijk. Daarbij wordt gebruikgemaakt van het Observer OPTION-5 model als praktisch en wetenschappelijk onderbouwd analysekader voor gezamenlijke besluitvorming [5]. Door de combinatie van theorie, praktijkcasuïstiek, reflectieopdrachten en toetsing worden deelnemers ondersteund bij het vertalen van de principes van samen beslissen naar hun eigen beroepspraktijk.
Leerdoelen
Na afloop van deze scholing kan de deelnemer:
- De kernprincipes van samen beslissen beschrijven binnen de fysiotherapeutische praktijk.
- De vijf onderdelen van het Option-5 model uitleggen.
- Een besluitvormingsgesprek analyseren aan de hand van het Option-5 model.
- Sterke punten en verbeterpunten in een besluitvormingsgesprek identificeren en onderbouwen.
- Concrete verbeteracties formuleren voor de toepassing van samen beslissen binnen de eigen beroepspraktijk.
Korte inhoud
Deze e-learning behandelt de theoretische achtergronden en praktische toepassing van samen beslissen binnen de fysiotherapiepraktijk. De deelnemer maakt kennis met de principes van persoonsgerichte zorg en gezamenlijke besluitvorming en leert werken met het Option-5 model als hulpmiddel voor het analyseren van besluitvormingsgesprekken.
Aan de hand van een praktijkcasus worden de verschillende onderdelen van samen beslissen geanalyseerd. Door middel van reflectieopdrachten vertaalt de deelnemer de opgedane kennis naar de eigen beroepspraktijk. De scholing wordt afgesloten met een kennistoets.
Programma
| Onderdeel | Inhoud |
| Introductie | Opbouw van de scholing, leerdoelen en studiebelasting |
| Waarom samen beslissen? | Relevantie van samen beslissen binnen de fysiotherapiepraktijk |
| Theoretische verdieping | Achtergrond, definities en uitgangspunten van samen beslissen |
| Werken met het Option-5 model | Uitleg van de vijf onderdelen van het Option-5 model |
| Casus: Mevrouw De Vries | Analyse van een fysiotherapeutisch besluitvormingsgesprek |
| Analyse item 1 | Keuzebewustzijn |
| Analyse item 2 | Samenwerking |
| Analyse item 3 | Informeren |
| Analyse item 4 | Voorkeuren |
| Analyse item 5 | Besluitvorming |
| Reflectieopdrachten | Reflectie op de toepassing van samen beslissen binnen de eigen praktijk |
| Kennistoets | Toetsing van de opgedane kennis |
| Evaluatie en certificaat | Afronding van de scholing |
Werkvormen
De scholing maakt gebruik van de volgende werkvormen:
- Zelfstudie
- Theorie
- Casuïstiek
- Geleide analyse van praktijkvoorbeelden
- Reflectieopdrachten
- Kennistoets
De deelnemer doorloopt de scholing zelfstandig binnen de digitale leeromgeving.
Toetsing
De scholing bevat zowel formatieve als summatieve toetsing.
Formatieve toetsing
De deelnemer vult vijf reflectieopdrachten in die gekoppeld zijn aan de vijf onderdelen van het Option-5 model. De opdrachten stimuleren analyse, reflectie en toepassing binnen de eigen beroepspraktijk.
Summatieve toetsing
De scholing wordt afgesloten met een digitale kennistoets bestaande uit meerkeuzevragen.
Voorwaarden:
- Minimale score van 80%.
- Onbeperkt herkansen toegestaan.
- Het hoogste behaalde resultaat wordt geregistreerd.
Voorwaarden voor succesvolle afronding
- Alle reflectieopdrachten zijn voltooid.
- De deelnemer behaalt minimaal 80% van de punten op de kennistoets.
Eindniveau
Na afronding analyseert de deelnemer besluitvormingsgesprekken aan de hand van het Option-5 model, herkent verbeterpunten in de toepassing van samen beslissen en formuleert concrete acties om de kwaliteit van gezamenlijke besluitvorming binnen de eigen beroepspraktijk te verbeteren.
Rol van de fysiotherapeut
Deze scholing draagt bij aan de ontwikkeling van de volgende professionele rollen:
- Communicator
- Gezondheidsbevorderaar
- Reflectieve professional
Ontwikkelaar
Sjoerd van Velthoven MSc
Sjoerd van Velthoven is geriatriefysiotherapeut en werkzaam als zelfstandig fysiotherapeut, docent en scholingsontwikkelaar.
Hij is docent aan Fontys Paramedische Hogeschool en gastdocent bij de SOMT Master Geriatriefysiotherapie. Daarnaast is hij geregistreerd intervisiecoach en actief betrokken bij onderwijsontwikkeling en professionele ontwikkeling van fysiotherapeuten.
Sjoerd beschikt over een Basis Didactische Bekwaamheid (BDB, voorheen BKO) en Basis Kwalificatie Examinering (BKE). De scholing is ontwikkeld op basis van actuele inzichten rondom persoonsgerichte zorg, samen beslissen, professionele communicatie en evidence-informed fysiotherapeutisch handelen.
Studiebelasting
De totale studiebelasting bedraagt 4 uur (240 minuten).
| Activiteit | Tijd |
| Bestuderen theorie | 60 minuten |
| Casus en analyse Option-5 | 60 minuten |
| Reflectieopdrachten | 60 minuten |
| Kennistoets | 30 minuten |
| Evaluatie en afronding | 30 minuten |
| Totaal | 240 minuten (4 uur) |
Certificering
Na succesvolle afronding van alle onderdelen ontvangt de deelnemer automatisch een certificaat van deelname.
Voorwaarden voor certificering:
- Alle reflectieopdrachten zijn voltooid.
- De deelnemer behaalt minimaal 80% van de punten op de kennistoets.
- De scholing is volledig afgerond binnen de digitale leeromgeving.
Contact
Movii Academy
academy@movii.nl
www.movii.nl
Literatuurlijst
- World Health Organization. Framework on integrated, people-centred health services. Geneva: WHO; 2016.
- Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. Beroepsprofiel Fysiotherapeut. Amersfoort: KNGF; 2020.
- Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie. Visie op persoonsgerichte zorg. Amersfoort: KNGF; 2022.
- Stiggelbout AM, Pieterse AH, De Haes JCJM. Shared decision making: Concepts, evidence, and practice. Patient Educ Couns. 2015;98(10):1172-1179.
- Elwyn G, Tsulukidze M, Edwards A, et al. Using a ‘talk’ model of shared decision making to propose an observation-based measure: Observer OPTION-5 Item Measure. Patient Educ Couns. 2013;93(2):265-271.
- Joseph-Williams N, Lloyd A, Edwards A, et al. Implementing shared decision making in the NHS: lessons from the MAGIC programme. BMJ. 2014;349:g7814.
- Marcellis RGH, van Dulmen S, Klem M, van den Bemt BJF, Hoogeboom TJ. Physiotherapists’ self-assessment of patient-centred care does not match patients’ experiences—a quality improvement study. BMJ Open Quality. 2024;13:e002594.
- Marcellis RGH. You never walk alone: Patient-centred communication in physiotherapy practice. Nijmegen: Radboud University; 2024.
- Hacquebord S, van der Wees P, Veenstra J, Siebinga V, Krupat E, Kiers H, Hoogeboom TJ, et al. How do physiotherapists include patients’ perspectives into their decision making? Patient Educ Couns. 2026;145:109478.